پس بايد دانست كه اگر در اين عالم محبت به حق تعالى و اولياى او پيدا كنيم و طوق اطاعت آن ذات مقدس را بر گردن نهيم و وجههء قلب را الهى و ربّانى كنيم ، در وقت معاينه عين حقيقت با صورت جميله بر ما ظاهر گردد . و به عكس ، اگر وجههء قلب دنيايى شد و از حق منصرف شد ، كم كم ممكن است تخم عداوت حق و اوليا در آن كِشته شود ، و در وقت معاينه اين عداوت شدت كند و آثار غريبهء موحشه از آن بروز كند ، چنانچه شنيدى . پس ، از مهمات امور مواظبت به اين امر است كه انسان حالت قلب را الهى كند و وجههء آن را به جانب حق و اولياى او و دار كرامت او متوجه كند ، و اين با تفكر در آلاء و نعماى ذات مقدس و مواظبت به اطاعت و عبادت البته حاصل مىشود ؛ ولى انسان بايد اعتماد بر نفس و اعمال خود نكند ، و در هر حال ، خصوصاً در خلوات ، با تضرع و زارى از حق تعالى بخواهد كه محبت خودش را در دلش القاء فرمايد و قلبش را به نور معرفت و محبتش روشنى بخشد ، و محبت دنيا و غير خودش را از دلش بيرون كند . البته اين دعا در اوّل امر بىمغز و محض لقلقهء لسان است ، زيرا كه با محبت مفرط به دنيا خواهش زوال آن جداً مشكل است ؛ ولى پس از مدتى تفكر و مواظبت و به دل فهماندنِ نتايج حسنهء محبةاللَّه و نتايج سيّئه حب دنيا را ، اميد است كه حقيقت پيدا كند ان شاءاللَّه . فصل در معنى حبّ و بغض حق تعالى است بدان‌كه نسبت حبّ و بغض و امثال اينها به حق - تعالى شأنه - كه در لسان قرآن و احاديث شريفه وارد شده ، به آن معناى متفاهم عرفى نيست ؛ زيرا كه لازمهء امثال اين صفاتْ انفعال نفسانى است ، كه حق تعالى از آن منزه است . و در اين مختصر تفصيل در اين باب مناسب نيست ، پس به اشارهء اجماليه قناعت مىكنيم :